El Öpüp Başa Koymanın Anlamı Nedir?
El öpüp başa koymak… Ne kadar derin bir anlam taşıyan, aslında hemen hemen herkesin bildiği ama çok az kişinin tam olarak ne anlama geldiğini sorguladığı bir deyim. Yıllar içinde kulaktan kulağa, kuşaktan kuşağa geçmiş, bizim kültürümüzde saygının, minnettarlığın ve bazen de sevgiyi gösterme biçimi olmuştur. Ama tam olarak neyi ifade ediyor? Hangi anlarda kullanılır? Geçmişte ne anlam taşırmış ve günümüzde hala geçerli mi? Gelin, hep birlikte bu deyimi hem geçmişiyle hem de bugünüyle ele alalım.
Geçmişte “El Öpüp Başa Koymak” Ne Anlama Geliyordu?
Çocukluğumda, büyüklerim elimi öpüp başıma koyduklarında, bana büyük bir saygı gösterdiklerini anlamıştım. O zamanlar, küçük bir çocuk olarak bu hareketin benim için ne anlama geldiğini tam çözememiş olsam da, büyüklerimin yüzündeki ifadeyi hep hatırlıyorum. Hem bir tür takdir vardı, hem de beni sevdiklerine dair bir mesaj… Kısacası, bu hareket çok derin bir sevgi ve saygı gösterisi olarak kabul ediliyordu. Bir anlamda, “Sana değer veriyorum, seni önemsiyorum” diyebilmenin fiziksel bir haliydi.
Tabii, el öpme geleneği, Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze kadar gelen bir gelenek. O dönemde, özellikle yüksek rütbeli devlet adamları, padişahlar, şeyhler ve diğer önde gelen kişiler için, halkın onları bu şekilde onurlandırması oldukça yaygındı. “El öpüp başa koymak” da aslında bir nevi minnettarlık ve bağlılık göstergesiydi. Birine el öptürmek, ona bir tür saygı ve değer atfetmek anlamına geliyordu. Bu tür gelenekler, toplumsal hiyerarşiyi gösteren, aynı zamanda toplumun birbirine olan derin bağlarını simgeleyen çok önemli ritüellerdi.
Bugün El Öpüp Başa Koymanın Anlamı
Bugün el öpüp başa koymak, eskisi kadar yaygın kullanılmasa da hala anlamını kaybetmiş değil. Özellikle yaşlıları, büyüklerimizi selamladığımızda, ya da birine minnettar olduğumuzda bu hareketi bazen doğal bir şekilde yapıyoruz. Ama artık o kadar da sık görülmüyor. Hani eski mahalle kültüründeki gibi, sokakta yürürken birine selam verip “el öpüp başa koymak” neredeyse bir gelenek gibiydi. Şimdi, insanlar genellikle daha resmi bir şekilde selamlaşıyor ve saygıyı farklı yollarla ifade ediyorlar.
Yine de, büyüklerimize duyduğumuz saygıyı göstermek için bu hareketi yapmaya devam ediyoruz. Bu, aslında kültürümüzün bir parçası olmayı sürdürüyor. Ama mesela iş yerindeki birine, el öpüp başa koymak artık pek mümkün değil. Günümüz dünyasında, saygı daha çok takım çalışması, başarı ve iletişimle ölçülüyor. El öpüp başa koymak gibi jestler, bazen garip karşılanabilir. Ancak, hala belirli ortamlarda bu hareketin anlamı devam ediyor; özellikle aile içinde veya çok yakın ilişkilerde.
Bir Günümdan Bir Kesit: El Öpüp Başa Koymanın Günümüzdeki Yeri
Geçen hafta, iş yerinde bir sunum yaparken, yöneticim bir konuda gerçekten bana yardımcı oldu. O an, içinde bulunduğum duygusal durumda ona teşekkür ederken, “Elini öpüp başıma koymak isterdim” dedim. Birkaç saniye sustu, ardından güldü ve “Bu kadar ciddi olma, senin için yapabileceğim bir şey yoktu, sadece yardımcı oldum” dedi. Burada çok net bir şekilde, bu hareketin artık ne kadar tarihsel ve kültürel bir anlam taşıdığını, ama aynı zamanda modern dünyada bazen çok fazla abartılmaması gerektiğini fark ettim.
Günümüzde, el öpüp başa koymak biraz daha metaforik bir hale gelmiş gibi. Yani, fiziksel olarak başkalarına bu hareketi yapmaktan ziyade, onların yaptığı iyiliklere minnettar olmak, teşekkür etmek ve bu saygıyı çeşitli yollarla ifade etmek daha yaygın. Ancak yine de, özellikle büyüklerimize ve saygı duyduğumuz kişilere, el öpüp başa koymanın hala değerli bir jest olduğunu düşünüyorum. Bazen birine değer verdiğinizi göstermek için, bir kelime ya da bir hareket yeterlidir.
El Öpüp Başa Koymak ve Toplumsal Bağlar
El öpüp başa koymak aslında bir tür sosyal bağ kurma aracıdır. Birisine “sen çok değerlisin” demenin, ona minnettarlığınızı, sevgiyi ve saygıyı göstermenin en eski yollarından biri. Ama artık bu tür geleneksel jestler, yerine daha modern iletişim biçimlerinin geçtiği bir dünyada yaşıyoruz. Yine de, her ne kadar eskiye oranla daha az kullanılsa da, hala bu jestin gücünü hissediyorum. Özellikle de birine içten bir şekilde teşekkür etmek istediğinizde, gerçekten o kişiyle derin bir bağ kurma isteğiyle bu ifadeyi kullanmak, anlamını hiç kaybetmiyor.
Toplumda değer verdiğimiz, bizim için önemli olan insanlara duyduğumuz saygıyı gösterme biçimimiz değişse de, içeriği hala aynı: sevgi, saygı ve minnettarlık. “El öpüp başa koymak” deyimi, zamana rağmen bu duyguları en saf haliyle ifade edebilmenin bir yolu. Ne yazık ki, eski geleneklerin yerini modern hayatta daha fazla işlevsel ve pratik yaklaşımlar almış olsa da, bu anlamlı jestin yeri hâlâ çok özel.
Sonuç Olarak
El öpüp başa koymak, sadece geçmişte kalan bir gelenek değil, aynı zamanda günümüzün kültürel bağlamında da önemli bir yer tutuyor. Bu jest, duygusal bağları güçlendirmek, minnettarlığı ifade etmek ve saygıyı göstermek adına hala bir anlam taşıyor. Günümüzde biraz daha sembolik bir hale gelmiş olsa da, derin anlamını kaybetmiş değil. Bunu kullanıp kullanmamak, kişisel bir tercih meselesi olabilir. Ancak, birine duyduğunuz saygıyı ve değeri göstermek için her zaman bir yol vardır. El öpüp başa koymak da, bu yolların en güzel ve anlamlı olanlarından biri olmaya devam ediyor.